۲۰:۱۹ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
کاربوپلاتین
کاربوپلاتین یک داروی شیمی‌درمانی از خانواده ترکیبات پلاتین است که برای درمان انواع مختلف سرطان‌ها مانند سرطان تخمدان، ریه، مغز و سر و گردن استفاده می‌شود. مکانیسم آن مهار تقسیم سلولی از طریق آسیب به DNA است.
- مواد مؤثره
- ماده فعال: Carboplatin فرمول مولکولی: C₆H₁₂N₂O₄Pt وزن مولکولی: 371.25 g/mol
- شکل دارویی
- ویال تزریقی (محلول قابل تزریق)
- توضیحات
- کاربوپلاتین یک عامل آلکیله‌کننده است که به خانواده داروهای ضد سرطان پلاتینی تعلق دارد. این دارو با ایجاد پیوندهای عرضی بین زنجیره‌های DNA درون سلول‌های توموری، از همانندسازی و ترمیم DNA جلوگیری کرده و باعث مرگ سلولی (آپوپتوز) می‌شود. کاربوپلاتین به عنوان جایگزینی با سمیت کمتر نسبت به سیس‌پلاتین توسعه یافته است، به‌ویژه از نظر سمیت کلیوی و عصبی. کاربرد اصلی این دارو در درمان سرطان‌های تخمدان، ریه سلول غیر کوچک (NSCLC)، مغز، پستان و گاهی در تومورهای کودکان است. تزریق معمولاً از طریق وریدی و تحت نظارت پزشک متخصص انکولوژی صورت می‌گیرد. از آنجا که کاربوپلاتین ممکن است باعث کاهش شدید گلبول‌های سفید، قرمز و پلاکت خون شود، پایش کامل آزمایشات خونی قبل و بعد از درمان ضروری است. عوارض جانبی نظیر تهوع، استفراغ، کاهش شنوایی، و افزایش خطر عفونت‌ها از جمله عوارض مهم دارو هستند. دوز دقیق دارو بر اساس پارامترهای فیزیولوژیکی بیمار و فرمول Calvert (که شامل کلیرانس کراتینین است) محاسبه می‌شود.
هشدار‌ها
- اخطار
- سرکوب شدید مغز استخوان عفونت‌های مکرر نارسایی کلیه سمیت شنوایی واکنش‌های آلرژیک جدی احتمال نازایی دائمی
- عوارض جانبی
- تهوع و استفراغ نوتروپنی، ترومبوسیتوپنی، آنمی ضعف و خستگی کاهش شنوایی (اوتوتوکسیتی) ریزش مو واکنش‌های آلرژیک مشکلات کلیوی در دوزهای بالا یا در مصرف هم‌زمان با داروهای دیگر
- هشدار بارداری
- علائم: سرکوب شدید مغز استخوان، نارسایی کلیه، سمیت شنوایی درمان حمایتی شامل تجویز فاکتورهای رشد، دیالیز در صورت نیاز، و مدیریت علائم
- هشدار دوران شیردهی
- کاربوپلاتین می‌تواند وارد شیر مادر شود و به نوزاد آسیب برساند مصرف در دوران شیردهی ممنوع است
- هشدار درباره الکل
- مصرف الکل ممکن است عوارض گوارشی و کبدی را افزایش دهد احتمال کاهش عملکرد سیستم ایمنی را افزایش می‌دهد توصیه می‌شود هم‌زمان با شیمی‌درمانی از مصرف الکل پرهیز شود
- هشدار غذایی
- توصیه به نوشیدن آب فراوان جهت کمک به دفع کلیوی دارو پرهیز از مصرف غذاهای تحریک‌کننده دستگاه گوارش مصرف وعده‌های غذایی سبک قبل از تزریق جهت کاهش تهوع
- مصرف بیش از حد
- علائم: سرکوب شدید مغز استخوان، نارسایی کلیه، سمیت شنوایی درمان حمایتی شامل تجویز فاکتورهای رشد، دیالیز در صورت نیاز، و مدیریت علائم
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- تزریق داخل وریدی (IV)
- اطلاعات تجویز
- علائم: سرکوب شدید مغز استخوان، نارسایی کلیه، سمیت شنوایی درمان حمایتی شامل تجویز فاکتورهای رشد، دیالیز در صورت نیاز، و مدیریت علائم
- فارماکولوژی بالینی
- طبقه‌بندی: عامل آلکیله‌کننده (ترکیبات پلاتین) مسیر دفع: کلیه (بیش از 70٪ به صورت تغییرنیافته) نیمه‌عمر: 2 تا 6 ساعت شروع اثر: طی چند ساعت تا روزها، بسته به پروتکل درمانی