۱۹:۵۴ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
جفیتینیب
جفیتینیب یک داروی ضدسرطان از دسته مهارکننده‌های تیروزین کیناز گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال (EGFR) است که برای درمان سرطان ریه سلول غیرکوچک (NSCLC) در بیمارانی با جهش EGFR استفاده می‌شود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط2
بیماری‌های مرتبط1
بر اساس گروه درمانی1
- مواد مؤثره
- Gefitinib فرمول شیمیایی: C22H24ClFN4O3
- شکل دارویی
- قرص خوراکی
- وضعیت تجویز
- نسخه لازم است
- توضیحات
- جفیتینیب یک داروی هدف‌مند خوراکی است که به‌طور انتخابی مسیر گیرنده فاکتور رشد اپیدرمال (EGFR) را مهار می‌کند. EGFR در سطح برخی سلول‌های بدن وجود دارد و در تنظیم رشد، بقا، تکثیر و تمایز سلول‌ها نقش مهمی دارد. در بسیاری از سرطان‌ها به ویژه در NSCLC، فعالیت EGFR به‌طور غیرعادی بالا می‌رود یا دچار جهش‌هایی می‌شود که منجر به تکثیر کنترل‌نشده سلولی و تشکیل تومور می‌شود. جفیتینیب با مهار فعالیت تیروزین‌کیناز EGFR، سیگنال‌های رشد را قطع کرده و از تقسیم سلولی بی‌رویه جلوگیری می‌کند. این دارو معمولاً در بیمارانی تجویز می‌شود که جهش فعال‌کننده در ژن EGFR (مانند Exon 19 deletion یا L858R در Exon 21) دارند، زیرا در این افراد پاسخ درمانی بهتر و پیش‌آگهی مطلوب‌تری گزارش شده است. لذا آزمایش ژنتیکی قبل از تجویز دارو بسیار حیاتی است. جفیتینیب معمولاً به صورت روزانه، با یا بدون غذا مصرف می‌شود. نیمه‌عمر طولانی آن اجازه مصرف یک بار در روز را فراهم می‌کند. از آنجا که این دارو به صورت خوراکی جذب می‌شود، عملکرد کبد در متابولیسم آن (از طریق آنزیم CYP3A4) نقش کلیدی دارد و در نتیجه با داروهایی که این مسیر را مهار یا تحریک می‌کنند، تداخل دارد. از عوارض شایع این دارو می‌توان به راش پوستی، اسهال، خستگی، خشکی پوست، تهوع، و در مواردی نادر، پنومونیت بینابینی اشاره کرد. همچنین خطرات بالقوه برای کبد و چشم نیز وجود دارد. بیماران باید در طول درمان تحت نظر دقیق قرار گیرند.
هشدار‌ها
- اخطار
- سمیت کبدی شدید خطر نادر اما کشنده پنومونیت بینابینی اختلالات پوستی شدید تداخل با داروهای مؤثر بر CYP3A4 احتمال التهاب چشم (کراتیت) و اختلالات بینایی
- عوارض جانبی
- راش پوستی (مشابه آکنه) اسهال تهوع خستگی خشکی پوست التهاب چشم (کراتیت) افزایش آنزیم‌های کبدی نادر: پنومونیت بینابینی (Interstitial Lung Disease)
- هشدار بارداری
- گروه D (ممکن است برای جنین مضر باشد) مصرف در دوران بارداری ممنوع است مگر در شرایط اضطراری خاص
- هشدار دوران شیردهی
- ممکن است وارد شیر مادر شود و به نوزاد آسیب برساند توصیه به توقف شیردهی در طول مصرف دارو
- هشدار درباره الکل
- احتمال افزایش سمیت کبدی افزایش تهوع و بی‌ثباتی گوارشی بهتر است از مصرف الکل خودداری شود
- هشدار غذایی
- می‌توان با یا بدون غذا مصرف کرد پرهیز از مصرف گریپ‌فروت (مهارکننده CYP3A4) افزایش مصرف مایعات در صورت اسهال توصیه می‌شود
- مصرف بیش از حد
- می‌تواند باعث اسهال شدید، جوش پوستی، تهوع و اختلال عملکرد کبد شود درمان حمایتی در بیمارستان و پایش دقیق نیاز است
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- خوراکی (از طریق دهان، قرص)
- اطلاعات تجویز
- فقط با نسخه پزشک متخصص (آنکولوژیست) نیاز به تأیید آزمایش ژنتیکی (EGFR mutation)
- فارماکولوژی بالینی
- مهارکننده اختصاصی تیروزین‌کیناز EGFR متابولیزه توسط CYP3A4 (کبد) دفع از طریق مدفوع و ادرار نیمه‌عمر: حدود 48 ساعت