۱۹:۵۴ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
داونوروبیسین
داونوروبیسین یک داروی شیمی‌درمانی از خانواده آنتراسیکلین‌هاست که عمدتاً در درمان لوسمی میلوئیدی حاد (AML) و لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL) کاربرد دارد. این دارو با مهار همانندسازی DNA و تخریب رشته‌های آن، باعث مرگ سلول‌های سرطانی می‌شود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط1
بیماری‌های مرتبط1
بر اساس گروه درمانی1
- مواد مؤثره
- داونوروبیسین هیدروکلراید لاکتوز اسید سیتریک آب مقطر برای تزریق (برای تهیه محلول)
- شکل دارویی
- ویال تزریقی (پودر لیوفیلیزه برای تهیه محلول)
- وضعیت تجویز
- نسخه لازم است
- توضیحات
- داونوروبیسین یکی از آنتی‌بیوتیک‌های ضدسرطانی خانواده آنتراسیکلین‌هاست که ساختاری مشابه دوکسوروبیسین دارد و از استرپتومایسس استخراج شده است. این دارو با ورود به سلول‌های در حال تقسیم، به DNA متصل شده و از طریق مهار آنزیم توپوییزومراز II مانع باز شدن رشته‌های DNA می‌شود. همچنین تولید رادیکال‌های آزاد را افزایش می‌دهد که باعث تخریب غشای سلولی، پروتئین‌ها و DNA می‌شود. داونوروبیسین در درمان لوسمی میلوئیدی حاد (AML)، لوسمی لنفوبلاستیک حاد (ALL)، و برخی از لنفوم‌ها به‌صورت ترکیبی با سایر داروهای شیمی‌درمانی استفاده می‌شود. معمولاً به‌صورت تزریق وریدی و در دوره‌های منظم درمانی به‌کار می‌رود. یکی از مهم‌ترین عوارض این دارو کاردیوتوکسیسیتی (سمیت قلبی) است که وابسته به دوز تجمعی است و می‌تواند منجر به نارسایی قلبی شود. به همین دلیل عملکرد قلبی قبل و حین درمان باید با اکوکاردیوگرافی یا MUGA scan پایش شود. داونوروبیسین همچنین باعث مهار شدید مغز استخوان می‌شود که منجر به کاهش شدید گلبول‌های سفید، قرمز و پلاکت‌ها شده و بیمار را مستعد عفونت و خونریزی می‌کند. این دارو فقط باید توسط متخصص انکولوژی تجویز و در مراکز درمانی تخصصی مصرف شود.
هشدار‌ها
- اخطار
- نارسایی قلبی غیرقابل برگشت سرکوب شدید سیستم ایمنی عفونت‌های کشنده خونریزی خطر نشت دارو و آسیب بافتی شدید خطر مرگ در صورت عدم پایش دقیق درمان
- عوارض جانبی
- سرکوب شدید مغز استخوان ریزش مو (آلوپسی) تهوع و استفراغ التهاب مخاط دهان (موکوزیت) کاردیوتوکسیسیتی (نارسایی قلبی، کاهش EF) تغییر رنگ ادرار به قرمز تب و لرز آسیب بافتی در صورت نشت دارو از رگ (extravasation)
- هشدار بارداری
- تراتوژنیک بالا عبور از جفت احتمال بروز نقص‌های مادرزادی دسته‌بندی بارداری: D منع مصرف در دوران بارداری مگر در شرایط اورژانسی و حیاتی استفاده از روش‌های پیشگیری مؤثر در طول درمان
- هشدار دوران شیردهی
- عبور به شیر مادر احتمال آسیب به مغز استخوان نوزاد منع مصرف در دوران شیردهی توصیه به قطع شیردهی در طول درمان
- هشدار درباره الکل
- افزایش فشار به کبد افزایش خطر تهوع و استفراغ تداخل با متابولیسم دارو تشدید سرکوب سیستم ایمنی توصیه به پرهیز کامل از مصرف الکل
- هشدار غذایی
- پرهیز از غذاهای محرک معده (ادویه‌جات، غذاهای چرب) مصرف مایعات فراوان رعایت بهداشت دهان و دندان در صورت موکوزیت تغذیه با غذاهای نرم و پرپروتئین در موارد نارسایی قلبی، محدودیت مصرف نمک
- مصرف بیش از حد
- علائم: سرکوب مغز استخوان شدید، نارسایی قلبی، موکوزیت شدید درمان: مراقبت حمایتی در بخش مراقبت‌های ویژه کنترل عفونت‌ها با آنتی‌بیوتیک پایش مداوم عملکرد قلب و شمارش سلول‌های خونی هیچ پادزهر اختصاصی وجود ندارد
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- تزریق داخل وریدی (IV)
- اطلاعات تجویز
- فقط با تجویز متخصص خون یا سرطان نیاز به پایش عملکرد قلب قبل و در طول درمان بررسی CBC، عملکرد کبد، کلیه و مشاوره قلب
- فارماکولوژی بالینی
- دسته دارویی: آنتی‌بیوتیک آنتراسیکلینی سازوکار: مهار آنزیم توپوییزومراز II، تولید رادیکال آزاد نیمه‌عمر: حدود 18 تا 50 ساعت متابولیسم: کبدی دفع: صفراوی و کلیوی دوز تجمعی باید مانیتور شود به‌دلیل سمیت قلبی