۲۰:۰۹ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین

دکستروپروپوکسی فن

نام جایگزین : Propoxyphene

دکستروپروپوکسی‌فن یک داروی ضد درد اپیوئیدی با اثر ضعیف تا متوسط است که برای درمان دردهای مزمن یا حاد خفیف تا متوسط استفاده می‌شود. این دارو از نظر شیمیایی به متادون شباهت دارد.

بر اساس گروه درمانی1
مواد مؤثره
Dextropropoxyphene Hydrochloride یا Napsylate فرمول شیمیایی: C22H29NO2 گاهی ترکیب شده با استامینوفن یا آسپرین
شکل دارویی
قرص کپسول کپسول آهسته‌رهش مایع خوراکی
وضعیت تجویز
نسخه لازم است
توضیحات
دکستروپروپوکسی‌فن یک داروی مسکن از خانواده اپیوئیدها (مخدرهای ضعیف) است که معمولاً برای درمان دردهای خفیف تا متوسط استفاده می‌شود. این دارو اغلب در ترکیب با سایر داروهای ضد درد مثل استامینوفن یا آسپرین تجویز می‌شود تا اثر تسکینی تقویت شود. دکستروپروپوکسی‌فن در اصل به عنوان جایگزینی برای مورفین در دردهای خفیف پیشنهاد شد، اما به دلیل اثربخشی کمتر نسبت به سایر اپیوئیدها و خطر بالای سمیت قلبی و تداخل با الکل یا آرام‌بخش‌ها، در بسیاری کشورها از بازار خارج شده است. مکانیسم عمل دارو از طریق تحریک گیرنده‌های μ (مو) در سیستم عصبی مرکزی است که درک مغز از درد را کاهش می‌دهد. با این حال، نسبت به سایر اپیوئیدها مثل کدئین یا هیدروکودون، دکستروپروپوکسی‌فن خطرناک‌تر تلقی شده، به ویژه در دوزهای بالا یا همراه با الکل، زیرا می‌تواند باعث ایست قلبی، تشنج، و سرکوب تنفسی شود. به همین دلیل، FDA آمریکا و آژانس دارویی اروپا (EMA) توصیه به خروج کامل دارو از بازار کردند، زیرا مزایای آن در برابر خطراتش توجیه‌پذیر نیست. در حال حاضر، مصرف آن فقط در برخی کشورها و تحت شرایط محدود مجاز است.

هشدار‌ها

اخطار
خطر مرگ ناگهانی قلبی حتی در دوز درمانی احتمال اعتیاد و سوءمصرف بالا مصرف همزمان با آرام‌بخش‌ها، خواب‌آورها یا داروهای افسردگی می‌تواند کشنده باشد تداخل با سایر داروهای ضدافسردگی (مهارکننده‌های MAO یا SSRIs)
عوارض جانبی
تهوع، یبوست خواب‌آلودگی، سرگیجه تپش قلب یا نامنظمی ضربان سرکوب تنفسی تشنج مرگ ناگهانی قلبی در دوز بالا وابستگی و سوءمصرف
هشدار بارداری
عبور از جفت خطر اعتیاد نوزاد و سندرم ترک نوزادی مصرف در دوران بارداری ممنوع یا بسیار محدود
هشدار دوران شیردهی
عبور از شیر مادر خطر خواب‌آلودگی، توقف تنفس یا مرگ ناگهانی در نوزاد مصرف توصیه نمی‌شود
هشدار درباره الکل
افزایش شدید اثر خواب‌آور و خطر توقف تنفس افزایش خطر ایست قلبی و مرگ ناگهانی مصرف همزمان کاملاً ممنوع
مصرف بیش از حد
علائم: کندی تنفس، تشنج، افت فشار خون، کما، مرگ درمان: شستشوی معده، تجویز نالوکسان (پادزهر اپیوئید)، نظارت تنفسی و قلبی

مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.

روش مصرف
خوراکی (دهانی)
اطلاعات تجویز
فقط با نسخه پزشک متخصص در بسیاری کشورها دیگر مجاز به تجویز نیست
فارماکولوژی بالینی
نیمه‌عمر: 6–12 ساعت متابولیسم: کبدی دفع: کلیوی اتصال به پروتئین پلاسما: حدود 70%