۱۹:۵۵ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
دیفن هیدرامین
دیفن‌هیدرامین یک آنتی‌هیستامین نسل اول است که برای درمان حساسیت‌ها، کهیر، بی‌خوابی، تهوع، و سرگیجه استفاده می‌شود. همچنین خاصیت آرام‌بخشی دارد و در برخی داروهای سرماخوردگی نیز به‌کار می‌رود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط2
بیماری‌های مرتبط2
بر اساس گروه درمانی1
- مواد مؤثره
- ماده فعال: Diphenhydramine Hydrochloride (C17H21NO•HCl) سایر مواد در اشکال دارویی: طعم‌دهنده، رنگ، شیرین‌کننده، الکل (در برخی شربت‌ها)
- شکل دارویی
- قرص شربت کپسول آمپول تزریقی کرم و لوسیون موضعی اسپری بینی یا گلو
- وضعیت تجویز
- بدون نیاز به نسخه
- توضیحات
- دیفن‌هیدرامین یکی از پرکاربردترین آنتی‌هیستامین‌های نسل اول است که به دلیل عبور از سد خونی-مغزی، خاصیت آرام‌بخشی و خواب‌آور دارد. این دارو با مسدود کردن گیرنده‌های هیستامین نوع H1 در بدن، علائم آلرژیک نظیر عطسه، خارش، آب‌ریزش بینی، و کهیر را کاهش می‌دهد. یکی از ویژگی‌های قابل توجه دیفن‌هیدرامین، اثرات ضد اضطرابی و خواب‌آور آن است. به همین دلیل در درمان بی‌خوابی خفیف، اضطراب موقت و همچنین به عنوان ضدتهوع در سفر یا تهوع بارداری (در صورت تأیید پزشک) نیز کاربرد دارد. دیفن‌هیدرامین همچنین با اثر بر گیرنده‌های موسکارینی، خاصیت آنتی‌کولینرژیک دارد که باعث خشکی دهان، تاری دید، احتباس ادرار و یبوست می‌شود. این ویژگی در بیماران سالخورده ممکن است منجر به گیجی یا افت شناختی شود. از این دارو همچنین به‌صورت تزریقی در موارد واکنش‌های آلرژیک شدید مانند آنژیوادم یا آنافیلاکسی، در کنار اپی‌نفرین استفاده می‌شود. با وجود آنکه در بسیاری کشورها بدون نسخه قابل تهیه است، مصرف طولانی‌مدت یا در دوز بالا خطرناک بوده و ممکن است منجر به وابستگی روانی یا اوردوز شود. در کودکان زیر ۲ سال استفاده آن بدون تجویز پزشک ممنوع است، چرا که ممکن است منجر به ایست تنفسی شود.
هشدار‌ها
- اخطار
- خطر اوردوز به‌ویژه در کودکان وابستگی روانی در مصرف طولانی‌مدت گیجی و افت شناختی در سالمندان تداخل با سایر داروهای آرام‌بخش یا ضدافسردگی تشدید عوارض در مصرف همزمان با الکل
- عوارض جانبی
- خواب‌آلودگی شدید خشکی دهان، بینی یا گلو سرگیجه تاری دید یبوست احتباس ادرار گیجی به‌ویژه در سالمندان تحریک‌پذیری در کودکان
- هشدار بارداری
- گروه B (FDA): در مطالعات حیوانی بی‌خطر، اما داده انسانی محدود در صورت نیاز، با نظر پزشک مجاز است در سه‌ماهه اول با احتیاط مصرف شود
- هشدار دوران شیردهی
- دارو به شیر مادر منتقل می‌شود ممکن است در نوزاد باعث خواب‌آلودگی یا تحریک‌پذیری شود مصرف با مشورت پزشک انجام شود
- هشدار درباره الکل
- افزایش اثر خواب‌آور افزایش خطر افسردگی سیستم عصبی مرکزی خطر ایست تنفسی در دوزهای بالا یا ترکیبی مصرف همزمان توصیه نمی‌شود
- هشدار غذایی
- مصرف همزمان با غذا جذب دارو را کند می‌کند اما از تحریک گوارشی جلوگیری می‌کند بهتر است با معده خالی برای اثر سریع‌تر استفاده شود از مصرف گریپ‌فروت خودداری شود (تداخل با متابولیسم دارو)
- مصرف بیش از حد
- علائم: تشنج، توهم، ضربان قلب نامنظم، توهم دیداری یا شنیداری، کما در کودکان: بیش‌تحرکی شدید یا تحریک‌پذیری درمان: شستشوی معده، مصرف زغال فعال، مراقبت ICU
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- خوراکی (قرص، شربت) تزریقی (عضلانی یا وریدی) موضعی (پوست یا بینی)
- اطلاعات تجویز
- در بسیاری کشورها به صورت OTC (بدون نسخه) موجود است برخی اشکال تزریقی یا دوز بالا نیاز به نسخه دارند
- فارماکولوژی بالینی
- مکانیزم اثر: آنتاگونیست گیرنده H1 هیستامین، اثر آنتی‌کولینرژیک مرکزی نیمه‌عمر: حدود 4 تا 8 ساعت شروع اثر: 15 تا 30 دقیقه دفع: عمدتاً کلیوی (از طریق ادرار) متابولیسم: کبدی (CYP2D6)