۱۹:۵۵ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
زایلازولین
زایلازولین یک داروی ضداحتقان موضعی از دسته آگونیست‌های گیرنده آلفا-آدرنرژیک است که به طور موقت برای تسکین گرفتگی بینی ناشی از سرماخوردگی، آلرژی یا سینوزیت استفاده می‌شود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط1
بیماری‌های مرتبط1
بر اساس گروه درمانی1
- مواد مؤثره
- Xylometazoline Hydrochloride (C16H24N2 • HCl) محلول آبی نگهدارنده‌ها مانند بنزالکونیوم کلراید (در برخی فرآورده‌ها)
- شکل دارویی
- اسپری بینی قطره بینی
- وضعیت تجویز
- بدون نیاز به نسخه
- توضیحات
- زایلازولین هیدروکلراید یک داروی سمپاتومیمتیک موضعی است که به‌عنوان ضداحتقان بینی به‌طور گسترده در درمان علامتی گرفتگی بینی در مواردی مانند سرماخوردگی، آلرژی، رینیت و سینوزیت استفاده می‌شود. این دارو به گیرنده‌های آلفا-آدرنرژیک موجود در عروق خونی مخاط بینی متصل می‌شود و موجب انقباض این عروق (وازوکانستریکشن) می‌گردد. این عمل منجر به کاهش تورم، افزایش قطر راه‌های هوایی بینی و بهبود تنفس می‌شود. اثر زایلازولین نسبتاً سریع آغاز می‌شود (معمولاً ظرف 5 تا 10 دقیقه) و می‌تواند تا 8 تا 10 ساعت ادامه داشته باشد. این ویژگی‌ها آن را به دارویی محبوب برای استفاده شبانه تبدیل کرده است. زایلازولین باید به صورت موضعی و فقط به مدت محدود (معمولاً حداکثر 3 تا 5 روز) استفاده شود. استفاده طولانی‌تر می‌تواند منجر به عارضه‌ای به نام احتقان بازگشتی (rhinitis medicamentosa) شود که در آن بیمار پس از قطع دارو دچار گرفتگی شدیدتر بینی می‌شود. اگرچه جذب سیستمیک این دارو از راه بینی کم است، در مصرف بیش از حد یا در افراد حساس، به‌ویژه کودکان، ممکن است اثرات سیستمیک مانند افزایش فشار خون، تحریک‌پذیری عصبی یا کاهش ضربان قلب مشاهده شود. در کودکان زیر 2 سال معمولاً ممنوع است و در گروه‌های سنی بالاتر باید با احتیاط و با دوز مناسب سنی مصرف شود. زایلازولین در بسیاری از کشورها بدون نسخه پزشک در داروخانه‌ها عرضه می‌شود ولی مصرف آن باید با دقت، در دوز و مدت زمان تعیین‌شده باشد تا از عوارض جانبی و وابستگی جلوگیری شود.
هشدار‌ها
- اخطار
- احتقان بازگشتی وابستگی موضعی آسیب مخاط بینی در مصرف طولانی افزایش فشار خون عوارض قلبی-عروقی در مصرف بیش‌ازحد تهدید حیات در کودکان در صورت مصرف اشتباهی یا زیاد
- عوارض جانبی
- خشکی یا سوزش بینی و گلو عطسه افزایش فشار خون بی‌خوابی سردرد تپش قلب احتقان بازگشتی اضطراب یا تحریک‌پذیری
- هشدار بارداری
- رده بارداری FDA: C بهتر است فقط در صورت ضرورت و تحت نظر پزشک مصرف شود مصرف مداوم ممکن است جریان خون جفتی را تحت تأثیر قرار دهد
- هشدار دوران شیردهی
- به دلیل جذب کم سیستمیک، احتمال تأثیر بر نوزاد کم است، اما ایمنی کامل آن ثابت نشده بهتر است با تجویز و نظارت پزشک استفاده شود
- هشدار درباره الکل
- مصرف همزمان با الکل ممکن است عوارض قلبی-عروقی (افزایش فشار خون یا ضربان قلب) را تشدید کند بهتر است از مصرف الکل در زمان استفاده از دارو پرهیز شود
- هشدار غذایی
- تداخلی با غذا ندارد از مصرف خوراکی اشتباهی باید شدیداً اجتناب شود
- مصرف بیش از حد
- علائم: بی‌قراری، خواب‌آلودگی، افت فشار خون، برادی‌کاردی، در موارد شدید: تشنج و کما درمان: علامتی، بستری در موارد شدید (بخصوص کودکان)
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- از طریق مخاط بینی (استنشاق موضعی)
- اطلاعات تجویز
- در بیشتر کشورها بدون نیاز به نسخه در دسترس است (OTC) در بعضی کشورها در کودکان با محدودیت سنی ممکن است نیاز به نسخه داشته باشد
- فارماکولوژی بالینی
- مکانیزم اثر: آگونیست گیرنده‌های آلفا-آدرنرژیک → تنگی عروق موضعی شروع اثر: 5–10 دقیقه پس از مصرف مدت اثر: 8–10 ساعت متابولیسم: در صورت جذب، عمدتاً در کبد دفع: کلیه‌ها