۱۹:۵۵ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
مترونیدازول
مترونیدازول یک آنتیبیوتیک و ضد پروتوزوآ است که برای درمان عفونتهای باکتریایی و انگلی مانند عفونتهای واژینال (تریکوموناس)، آمیبیاز، ژیاردیازیس، و عفونتهای ناشی از باکتریهای بیهوازی (مانند کلستریدیوم و باکتروئیدها) استفاده میشود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط7
بیماریهای مرتبط6
بر اساس گروه درمانی1
- مواد مؤثره
- ماده مؤثر: مترونیدازول (Metronidazole) مواد کمکی در قرص: استئارات منیزیم سلولز میکروکریستالی سیلیکون دیاکسید
- شکل دارویی
- قرص خوراکی (200 mg, 250 mg, 400 mg, 500 mg) شیاف واژینال ژل یا کرم موضعی (0.75%, 1%) آمپول تزریقی (500 mg/100 mL)
- وضعیت تجویز
- بدون نیاز به نسخه
- توضیحات
- مترونیدازول یک داروی نیتروایمیدازول است که با تداخل در سنتز DNA میکروارگانیسمهای حساس، باعث مرگ آنها میشود. این دارو علیه طیف وسیعی از باکتریهای بیهوازی (مثل Bacteroides fragilis, Clostridium difficile) و تک یاختهها (مثل Trichomonas vaginalis, Entamoeba histolytica, Giardia lamblia) مؤثر است. مکانیسم اثر: پس از ورود به سلول میکروارگانیسم، به شکل فعال (رادیکالهای آزاد نیترو) تبدیل میشود که به DNA متصل شده و باعث شکستن رشتههای DNA و مرگ میکروب میشود. موارد مصرف اصلی: عفونتهای زنان (تریکومونیازیس واژینال) ژیاردیازیس (اسهال انگلی) آمیبیاز (عفونت رودهای یا کبدی ناشی از آمیب) عفونتهای بیهوازی (مانند آبسههای شکمی، پریودنتیت) پیشگیری از عفونت پس از جراحیهای روده درمان عفونتهای پوستی مانند روزاسه (در فرم موضعی) مدت زمان درمان: بسته به نوع عفونت از 5 تا 10 روز متغیر است.
هشدار‌ها
- اخطار
- مقاومت آنتیبیوتیکی در صورت استفاده نادرست. تشدید بیماریهای عصبی در بیماران با سابقه اختلالات CNS. تداخل با وارفارین (افزایش خطر خونریزی).
- عوارض جانبی
- شایع: تهوع، استفراغ، اسهال سردرد، سرگیجه طعم فلزی در دهان نادر اما جدی: نوروپاتی محیطی (گزگز و بیحسی دست و پا) انسفالوپاتی (گیجی، تشنج) واکنشهای آلرژیک (خارش، کهیر، آنافیلاکسی) پانکراتیت (التهاب لوزالمعده)
- هشدار بارداری
- رده بارداری FDA: B (اما در سه ماهه اول با احتیاط مصرف شود). ممکن است با نقایص جنینی همراه باشد، لذا فقط در صورت ضرورت و زیر نظر پزشک استفاده شود.
- هشدار دوران شیردهی
- مترونیدازول وارد شیر مادر میشود و ممکن است باعث طعم تلخ شیر یا عوارض گوارشی در نوزاد شود. در صورت نیاز، شیردهی باید تا 48 ساعت پس از آخرین دوز قطع شود (مخصوصاً در دوزهای بالا).
- هشدار درباره الکل
- تداخل شدید: باعث واکنش دیسولفیرام-مانند (تهوع، استفراغ، گرگرفتگی، تپش قلب) میشود. علت: متابولیتهای مترونیدازول تجزیه استالدهید (محصول متابولیسم الکل) را مهار میکنند و منجر به تجمع آن در خون میشوند. پرهیز از الکل تا 48 ساعت پس از پایان درمان.
- هشدار غذایی
- از مصرف غذاهای حاوی تیرامین بالا (پنیر کهنه، مشروبات الکلی) پرهیز شود، زیرا ممکن است باعث سردرد یا فشار خون شود.
- مصرف بیش از حد
- علائم: تشنج، نوروپاتی، استفراغ شدید. درمان: شستشوی معده، درمان حمایتی، دیالیز در موارد شدید.
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- خوراکی (قرص) → جذب از روده کوچک تزریقی (IV) → ورود مستقیم به خون موضعی (ژل/کرم) → جذب محدود از پوست یا مخاط واژینال (شیاف) → جذب از مخاط واژن
- اطلاعات تجویز
- در بسیاری از کشورها نیاز به نسخه (Rx) دارد. برای عفونتهای ساده (مثل تریکوموناس) ممکن است تکدوز تجویز شود.
- فارماکولوژی بالینی
- جذب: سریع از دستگاه گوارش (بیوآوایی ~100%). نیمهعمر: 6-8 ساعت. دفع: بیشتر از طریق ادرار (60-80%) و کمی از مدفوع. پروتئینباندی: کمتر از 20%.