۱۹:۵۴ - ۱۸ آبان ۱۴۰۵آنلاین
پوناتینیب
پوناتینیب یک مهارکننده قوی تیروزین‌کیناز است که برای درمان انواع خاصی از سرطان‌های خون از جمله لوسمی میلوئیدی مزمن (CML) و لوسمی لنفوبلاستیک حاد (Ph+ ALL) که دارای جهش T315I یا مقاومت به داروهای دیگر هستند، استفاده می‌شود.
پزشکان مرتبط
تخصص‌های مرتبط1
بیماری‌های مرتبط1
- مواد مؤثره
- Ponatinib hydrochloride (ماده فعال) سلولز میکروکریستالین سیلیکای کلوییدی منیزیم استئارات پوشش دارویی HPMC و تیتانیوم دی‌اکسید
- شکل دارویی
- قرص خوراکی
- توضیحات
- پوناتینیب دارویی از دسته مهارکننده‌های تیروزین‌کیناز است که با طراحی ساختاری برای مهار تیروزین‌کیناز BCR-ABL ساخته شده، به‌ویژه برای بیماران مبتلا به جهش مقاوم T315I که به دیگر داروهای ضد CML مانند ایماتینیب، نیلوتینیب یا داساتینیب پاسخ نداده‌اند. پوناتینیب از طریق مهار انتخابی پروتئین BCR-ABL، که نقش کلیدی در تکثیر کنترل‌نشده سلول‌های خونی دارد، عمل می‌کند. مزیت مهم این دارو نسبت به داروهای قبلی توانایی آن در غلبه بر جهش‌های مقاوم است، به‌ویژه جهش T315I که با درمان‌های دیگر قابل کنترل نیست. با وجود اثربخشی بالای پوناتینیب، این دارو با ریسک بالای عوارض قلبی-عروقی، ترومبوز، فشار خون بالا، و سمیت کبدی همراه است. بنابراین پایش دقیق بیمار، خصوصاً از نظر فشار خون، عملکرد کبد، و علائم قلبی در حین درمان ضروری است. از پوناتینیب همچنین در مواردی که دیگر مهارکننده‌ها شکست خورده‌اند یا در مراحل پیشرفته بیماری استفاده می‌شود. این دارو از طریق خوراکی مصرف شده و متابولیسم آن عمدتاً در کبد صورت می‌گیرد.
هشدار‌ها
- اخطار
- ترومبوز عروق (قلبی، مغزی، محیطی) نارسایی کبدی التهاب پانکراس نارسایی قلبی کاهش شدید سلول‌های خونی افزایش فشار خون شدید مرگ ناگهانی در صورت عدم پایش
- عوارض جانبی
- افزایش فشار خون درد قفسه سینه سردرد بثورات پوستی افزایش آنزیم‌های کبدی تهوع، استفراغ، اسهال نوتروپنی و ترومبوسیتوپنی ترومبوز وریدی یا شریانی (جدی) نارسایی قلبی (نادر ولی خطرناک) پانکراتیت
- هشدار بارداری
- طبقه‌بندی FDA: گروه D خطر آسیب به جنین، نقص رشد، مرگ داخل رحمی مصرف ممنوع در دوران بارداری مگر در شرایط اضطراری الزام استفاده از روش‌های مؤثر جلوگیری از بارداری
- هشدار دوران شیردهی
- احتمال ترشح در شیر مادر احتمال آسیب به سیستم خونی یا رشد نوزاد ممنوعیت مصرف در دوران شیردهی
- هشدار درباره الکل
- افزایش خطر آسیب کبدی احتمال افزایش فشار خون احتمال اختلال در جذب یا متابولیسم دارو توصیه به پرهیز از مصرف همزمان با الکل
- هشدار غذایی
- قابل مصرف با یا بدون غذا پرهیز از مصرف گریپ‌فروت و آب آن (مهارکننده CYP3A4) پایش فشار خون منظم حفظ آب بدن در طول درمان
- مصرف بیش از حد
- علائم احتمالی: افت فشار یا افزایش شدید فشار خون اختلالات قلبی تهوع و استفراغ شدید درمان: اقدام فوری پزشکی درمان حمایتی پادزهر اختصاصی وجود ندارد
مصرف دارو را بدون مشورت پزشک یا داروساز شروع یا قطع نکنید. اگر واکنش شدید (مانند تنگی نفس یا تورم صورت و لب‌ها) دارید یا بیش از اندازه مصرف کرده‌اید، فوراً با اورژانس ۱۱۵ تماس بگیرید.
- روش مصرف
- خوراکی (دهانی)
- اطلاعات تجویز
- تجویز فقط توسط متخصص خون و سرطان نیاز به انجام آزمایش BCR-ABL و جهش T315I در موارد شکست درمان‌های دیگر تایید می‌شود
- فارماکولوژی بالینی
- دسته دارویی: مهارکننده تیروزین‌کیناز نسل سوم مکانیسم اثر: مهار BCR-ABL (شامل فرم جهش‌یافته T315I) نیمه‌عمر: حدود 24 ساعت متابولیسم: کبدی (CYP3A4) دفع: مدفوع (عمده)، ادرار (کم)